Гродзенская аптэка-музей: адзіная ў Беларусі — у пяці хвілінах ад Гасцім

Турысты едуць у Гродна за замкамі, Фарным касцёлам і Савецкай. Гэта правільны спіс — і ён амаль заўсёды няпоўны.

На той жа плошчы, у комплексе езуіцкага калегіума, стаіць аптэка-музей. Не муляж і не «музей фармацыі дзесьці на ўскраіне», а дзеючая аптэка ў гістарычных залах: можна купіць лекі — і за тым жа парогам паглядзець, як выглядела аптэкарская справа трыста гадоў таму.

Гэта адзіная аптэка-музей у Беларусі, у будынку найстарэйшай аптэкі краіны.

Ад хостела Гасцім на вул. Маставой, 31 да Савецкай плошчы, 4 — каля 350 метраў. Пяць-шэсць хвілін пешшу.

Сусед Фарнага, а не кропка «ў іншым раёне»

Аптэка стаіць на Савецкай плошчы, 4 — у тым жа архітэктурным ансамблі, што і касцёл Святога Францыска Ксаверыя. Выйшлі да Фарнага — і ўжо ля вывескі «Аптэка-музей».

Для госця гэта мяняе дзень. Не трэба плануваць «музей на другую палову дня» і лавіць таксі. Выходзіце з хостела, даходзіце да плошчы — і заходзіце.

Месца старэйшае за пуцяводы

Першую аптэку ў Гродне адкрылі езуіты ў 1687 годзе: спачатку для вучняў калегіума, выкладчыкаў і манахаў. У 1709-м для яе пабудавалі асобны будынак — і яна пачала абслугоўваць усіх, хто заходзіў з горада.

У 1770-я гады аптэка належала гродзенскай Медыцынскай акадэміі. У гэтых сценах са сваімі вучнямі працаваў французскі батанік і лекар Жан Эмануэль Жылібер. Аптэка працягвала працаваць, нягледзячы на войны і змену гаспадароў, да сярэдзіны XX стагоддзя. Потым тут былі склад, салон мэблі, Дом настаўніка.

У 1988 будынак прызналі помнікам гісторыі і культуры рэспубліканскага значэння. У 1996 пасля рэстаўрацыі зноў адкрыліся аптэчны аддзел і музейная экспазіцыя — у тых жа залах са скляпеннямі.

Для турыста гэта не даведка з энцыклапедыі. Гэта рэдкі выпадак, калі жывая аптэка і гісторыя горада стаяць на адной плошчы з галоўным касцёлам — і ў пяці хвілінах ад вашага нумара.

Што глядзець унутры

Музей невялікі, і ў гэтым яго зручнасць: можна зайсці паміж прагулкай па Савецкай і кавай, не аддаючы паўдня.

У адным куце адноўлена старажытная травяная лабараторыя — «куток алхіміка»: рэторты, ступы, паліцы з пасудзінамі. У другім — фрагмент рэцэптурнай залы мяжы XIX–XX стагоддзяў. Ёсць тэматычныя вітрыны з гісторыяй самой аптэкі.

Асноўная частка экспанатаў — XIX і пачатак XX стагоддзя: аптэчны посуд, абсталяванне, лекі, рэцэпты-сігнатуры, старыя кнігі. Найбольш раннія рэчы датуюцца XVIII стагоддзем. Столі — скляпеністыя, залы ўпрыгожаны мастацкай коўкай: само памяшканне ўжо музейны экспанат.

Травяная лабараторыя — «куток алхіміка». Фота: Аляксандр Ліпілін, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Рэцэптурная зала мяжы XIX–XX стагоддзяў. Фота: Аляксандр Ліпілін, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Як зайсці, каб было зручна

Гэта дзеючая аптэка, не толькі музей. Мае сэнс не займаць вакенца, калі вы прыйшлі глядзець экспазіцыю, і гаварыць ціха.

Аптэка звычайна працуе штодня з 8:00 да 22:00. Музей — без выхадных, з 9:00 да 19:00. Экспазіцыю глядзяць без асобнай касы, як у вялікім музеі: заходзіце ў гадзіны працы. Калі хочаце экскурсію — спытайце на месцы.

Дакладны расклад лепш зверыць на am.biotest.by або па тэлефоне музея +375 152 96-79-39.

Калі не гатовыя заходзіць у залы — фасад і ансамбль з Фарным чытаюцца з плошчы. Архітэктуру не хаваюць за турнікетам.

Што паглядзець далей — не вяртаючыся «ў горад»

Пасля аптэкі не трэба шукаць таксі. Вы ўжо там, дзеля чаго прыехалі ў Гродна.

Кароткі круг:

Гасцім → аптэка-музей → Фарны касцёл → пешаходная Савецкая → Раства-Багародзічны манастыр → назад у Гасцім

Фарны — за некалькі крокаў, на той жа плошчы. Савецкая пачынаецца тут жа. Да Раства-Багародзічнага манастыра адсюль блізка — жывая абіцель, не муляж. Калі хочаце іншы век горада, з Маставой зручна зайсці да драмтэатра: ён на той жа вуліцы, што і хостел.

Той жа ансамбль: Фарны касцёл і аптэка ў комплексе езуіцкага калегіума. Фота: Mike1979 Russia, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Так і працуе цэнтр, калі жыць у ім, а не ездзіць «на экскурсію»: XVIII стагоддзе пад скляпеннямі аптэкі, барока Фарнага за сцяной, пешаходная Савецкая за рогам, манастыр і тэатр — без перасадак.

Чаму гэта працуе менавіта з Гасцім

У Гродне шмат жытла «недалёка ад цэнтра». Рэдкасць — устаць так, каб аптэка-музей, Фарны, Савецкая і манастыр былі пешай звычкай, а не пунктам у навігатары.

Машыну можна пакінуць на закрытай паркоўцы і не чапаць да выезду з горада. Сем’ям не трэба выбіраць паміж «паспець у музей» і «не вазіць дзяцей праз увесь горад». Хто едзе адзін — выходзіць на вуліцу і адразу разумее, навошта Гродна глядзяць пешшу.

Каля 350 метраў. Пяць-шэсць хвілін. Гэта не слоган, гэта маршрут ад рэсепшэна да вывескі на Савецкай плошчы.

У Гасцім ёсць нумары цалкам і койка-месцы, кухня, Wi‑Fi і закрытая паркоўка. Выбраць даты або патэлефанаваць: +375 33 31 31 312.

Адрас: Гродна, вул. Маставая, 31